|
|
Sanktuaria Archidiecezji Gnieźnieńskiej |
|
|
Testament Bernadetty Soubirous - zakonnica (1844 - 1879)
Za biedę, w
jakiej żyli mama i tatuś,
Za dni, w które
przychodziłaś, Maryjo,
Za ortografię,
której nie umiałam nigdy, Dziękuję Ci, ponieważ gdyby było na ziemi dziecko o większej ignorancji i większej głupocie byłabyś je wybrała...
Za to, że moja
mama umarła daleko, Dziękuję Ci za to serce, które mi dałeś, tak delikatne i wrażliwe, a które przepełniłeś goryczą...
Za to, że matka
Józefa obwieściła, że się nie nadaję do niczego,
dziękuję...,
Dziękuję za to,
że byłam tą uprzywilejowaną w wytykaniu mi wad,
Dziękuję za to,
że byłam Bernadettą, której grożono więzieniem,
Za to ciało,
które mi dałeś, godne politowania, gnijące...,
I za tę duszę,
którą mi dałeś, (wg. "Fonti viva", Caravate, wrzesień 1960")
Na pielgrzymim szlaku
Turystyka religijna Do niedawna mówiło się o pielgrzymowaniu. Dziś upowszechnia się pojęcie turystyki religijnej. Jak je rozumieć? Pojęcie - turystyka religijna - przyszło do nas z zachodu i jest zjawiskiem ogólnoświatowym. Myślę, że wiąże się ono z turystyką w sensie ogólnym i jest przede wszystkim wyrazem poszukiwania pewnych bardziej trwałych wartości - zapotrzebowania na przeżycia religijne. Uważam, że jest to dobry symptom, bowiem zamiast jechać na wakacje ludzie udają się do różnych opactw, klasztorów, miejsc świętych, miast świętych, sanktuariów itp.. Po prostu poszukujemy sacrum i to jest na pewno symptom naszych czasów. Należy także zaznaczyć, że Stolica Apostolska przywiązuje do tego zjawiska wielką wagę. Migracją, turystyką religijną i pielgrzymstwem zajmuje się specjalna kongregacja, której odpowiednik powstał również w Polsce - Rada Episkopatu ds. Migracji, turystyki i Pielgrzymek. Podróżujemy po całej Europie, świecie, kraju - odwiedzając znane zabytki, sanktuaria no i dobrze, ale zapominamy o tych małych kościółkach - sanktuariach mieszczących się w pobliżu. Cel jaki sobie postawiłem redagując stronę "sanktuaria", to przybliżenie i rozpropagowanie tych najbliżej nas również trwale zapisanych w historii Kościoła i sercach naszych przodków - dziadków, rodziców, jestem przekonany, że za chwilę i naszych.
Sanktuaria Archidiecezji Gnieźnieńskiej
Gniezno - Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia
Początki dziejów franciszkańskiego Sanktuarium w Gnieźnie sięgają połowy XIII w. W 1259 r. sprowadza Franciszkanów do Gniezna książe wielkopolski Bolesław Pobożny, za sprawą jego małżonki bł. Jolenty. Około 1290 r. zakończyła się budowa drewnianego klasztoru i kościoła p. w. Wniebowzięcia NMP. Na przełomie XIII i XIV w. został zbudowany obok konwentu minoryckiego klasztor Sióstr Klarysek, które modliły się w oratorium dobudowanym do kościoła franciszkańskiego. W XV w. stanął murowany kościół z wieżą i oratorium dla Klarysek, połączone z murowanym klasztorem. Od początku swego pobytu w Gnieźnie Bracia Franciszkanie z wielką gorliwością szerzą kult maryjny, a należący do nich kościół staje się z wolna jego niekwestionowanym centrum i praktycznie pozostaje nim do dzisiaj. Propagują oni kult Niepokalanego Poczęcia NMP czy też wprowadzają modlitwę "Anioł Pański". Kult maryjny w kościele franciszkańskim koncentruje się początkowo wokół figury Matki Bożej Różańcowej, która pojawia się w nim w XV w. W 1613 r. miał miejsce wielki pożar w Gnieźnie. W jego wyniku spłonęły klasztor i kościół, które trzeba było odbudowywać praktycznie od fundamentów. W XVII w. pojawiają się w nowym kościele, zbudowanym w stylu barokowym, dwa obrazy maryjne cieszące się kultem wiernych, a mianowicie obraz Matki Bożej Pocieszenia i obraz wzorowany na ikonie Matki Bożej Częstochowskiej. W 1659 r. zostaje sprowadzony do świątyni franciszkańskiej, podarowany przez niejakiego Władysława Mituszewskiego, obraz Matki Bożej Większej, która z czasem zyskuje sobie miano Matki Bożej Pocieszenia. Umieszczono go w kościele w związku z cudownym zjawiskiem, jakim było dwukrotne pojawienie się na nim kropel potu. Wizerunek Matki Bożej Pocieszenia - Pani Gniezna został uznany za cudowny przez modlących przed nim wiernych, którzy doznawali za pośrednictwem Matki Bożej Większej licznych łask i uzdrowień. Miały miejsce za Jej sprawą - jak głosi tradycja - uzdrowienia duchowe i fizyczne, o których świadczyć mogą liczne wota, jakie pojawiają się pod Jej wizerunkiem już w drugiej połowie XVIII w. Bardzo szybko zyskała Ona sobie tytuły takie jak: Pocieszycielka Strapionych, Matka Pocieszenia, Uzdrowienie Chorych. Czy miał miejsce oficjalny akt uznania wizerunku za cudowny nie wiadomo. Po prostu brak danych źródłowych na ten temat. Nie sposób także powiedzieć jak określały go wizytacje kanoniczne i inwentarze, gdyż nie zachowały się pochodzące z nich protokoły. Wiadomo natomiast, że osiemnastowieczni kronikarze franciszkańscy określali go w swych dziełach jako "imago gloriosa" czyli słynący łaskami. Kult Matki Bożej Większej zwanej Matką Pocieszenia rozwijał się w Gnieźnie bardzo dynamicznie ze względu na niespokojne czasy obfitujące w wojny i związane z nimi zagrożenia (potop szwedzki, druga wojna północna; epidemia w latach 1700 do 1707). Od samego początku obejmował on swym zasięgiem przede wszystkim Gniezno i najbliższe jego okolice. Jednakże o prawdziwym jego rozkwicie możemy mówić od roku 1750, kiedy to obraz Matki Bożej Pocieszenia został umieszczony w nowym ołtarzu głównym i w wyniku znalazł się niejako w centrum liturgii sprawowanej we franciszkańskiej świątyni, a co za tym idzie w centrum zainteresowania wiernych. W latach 1755 - 1772 miały miejsce przebudowa i odnowienie kościoła i klasztoru. W 1819 r. franciszkański kompleks konwencki w cudowny sposób ocalał przed pożarem, który ogarnął centrum miasta (spłonęło 245 budynków), Wierni, będący świadkami pożaru, przypisali ten fakt niewątpliwej opiece Matki Bożej Pocieszenia. W 1836 r. dochodzi do kasaty klasztoru przez władze pruskie. Kościół został przekazany w ręce niemieckich katolików, którzy opiekowali się nim aż do roku 1919 podtrzymując w nim kult Matki Pocieszenia. W 1837 nastąpiła także kasata klasztoru Klarysek, które miały już nigdy nie powrócić do Gniezna. W latach 1919 do 1925 opiekę nad świątynią franciszkańską sprawuje proboszcz parafii Świętej Trójcy. W 1925 powstaje przy niej samodzielna parafia p.w. NMP. W grudniu 1928 r., dzięki przychylności prymasa Augusta Hlonda, Franciszkanie powracają do Gniezna. W 1929 r. ponownie obejmują w posiadanie swoją dawną świątynię wraz z utworzoną przy niej parafią. Zaczynają oni, od momentu swego powrotu, bardzo aktywnie krzewić pobożność maryjną, szerzyć kult Matki Bożej Pocieszenia. W 1930 - 32 r. miała miejsce restauracja i częściowa regotyzacja kościoła. W tym samym czasie dochodzi także do połączenia go z dawnym oratorium Klarysek. W listopadzie 1939 r. hitlerowcy wywożą Franciszkanów z Gniezna. Rozpoczyna się kolejny już okres nieobecności zakonników w mieście, który trwał do roku 1945. W lutym 1945 r. Franciszkanie powracają do Gniezna, aby na nowo objąć klasztor i kościół. Z wielką gorliwością zaczynają oni znowu upowszechniać kult Matki Pocieszenia. Od 1949 r. Franciszkanie muszą borykać się z licznymi ograniczeniami w ich pracy duszpasterskiej, które narzucają władze komunistyczne. W 1956 r. miał miejsce akt zawierzenia Matce Bożej, będący odpowiedzią ze strony gnieźnieńskich Franciszkanów na fakt odnowienia ślubów jasnogórskich. W latach 1957 - 66 zakonnicy aktywnie uczestniczą w Wielkiej Nowennie. W między czasie, w 1963 r. Franciszkanie nadają Matce Bożej Pocieszenia tytuł Pani Gniezna. W 1966 r. biorą udział w ogólnokrajowych obchodach Milenium. W tym samym roku prymas Stefan Wyszyński erygował w kościele franciszkańskim wieczystą adorację Najświętszego Sakramentu. Od połowy lat 60 - tych zakonnicy podejmują starania w kierunku uzyskania zgody na koronację obrazu Pani Gniezna. Od 1989 r. można mówić o powrocie do pełnej normalności w pracy duszpasterskiej, która mogła wreszcie rozwijać się bez żadnych ograniczeń ze strony władz. 18 października 1996 r. metropolita gnieźnieński, ksiądz arcybiskup Henryk Muszyński - na prośbę wyższego przełożonego prowincji północnej 00. Franciszkanów w Polsce, Mansweta Wardyna - zwraca się do Stolicy Apostolskiej w sprawie koronacji obrazu Matki Bożej Pocieszenia - Pani Gniezna. 20 listopada 1996 r. Kongregacja do spraw Kultu Bożego i Sakramentów wyraża na nią swoją zgodę. 3 czerwca 1997 r. Ojciec Święty Jan Paweł II dokonał w katedrze gnieźnieńskiej koronacji obrazu Pani Gniezna. 20 listopada tego samego roku ojciec prowincjał Manswet Wardyn zwraca się do metropolity gnieźnieńskiego Henryka Muszyńskiego z prośbą o ustanowienie kościoła franciszkańskiego w Gnieźnie sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia - Pani Gniezna. 24 maja 1998 r., podczas uroczystości pokoronacyjnych, metropolita gnieźnieński oficjalnie ustanawia nowe Sanktuarium maryjne przy kościele 00. Franciszkanów w Gnieźnie. (na podstawie opisu, na stronie Archidiecezji)
Gniezno - Sanktuarium św. Wojciecha
Bazylika Prymasowska w Gnieźnie jest Sanktuarium św. Wojciecha, Katedrą biskupią i kościołem parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.
Skrócony szkic historyczny W Bazylice Prymasowskiej, nieprzerwanie od roku 997 znajduje się grób św. Wojciecha. Począwszy od roku 1000, kiedy to do Grobu Męczennika i żarliwego Misjonarza przybył cesarz Otton III, relikwie Świętego nawiedzają liczni pielgrzymi, nie tylko z Archidiecezji, ale z całej Polski, Europy i świata. Wśród nich był również papież Jan Paweł II, który po raz pierwszy modlił się przy grobie Świętego 3 czerwca 1979 r., a później także 3 czerwca 1997 r. Obok św. Wojciecha w Katedrze Gnieźnieńskiej pochowana jest księżniczka Dobrawa oraz wielu arcybiskupów i prymasów Polski, m.in. Ignacy Krasicki, Maciej Łubieński, Edmund Dolbor. Do 1300 r. Katedra była aulą koronacyjną polskich władców (Bolesława Chrobrego, Mieszka II, Bolesława Śmiałego, Przemysława II, Wacława). W styczniu 1945 r. Katedra uległa zniszczeniu. Po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do jej odbudowy. Dzieło regotyzacji podjął Kard. Stefan Wyszyński. O wielkich zasługach Prymasa Tysiąclecia dla tej Świątyni przypomina znajdujący się wewnątrz Katedry pomnik.
Warto zobaczyć W Katedrze, obok konfesji z relikwiami Św. Wojciecha i ołtarza ofiarnego (nawiązującego do daru Ottona III z 1000 r.), można obejrzeć słynne Drzwi Gnieźnieńskie z 1175 r., 14 wspaniałych kaplic oraz podziemia. W ostatnim czasie udostępniona została dla zwiedzających także jedna z wież Katedry, z której można podziwiać panoramę miasta Gniezna i okolic. Obok zaś Sanktuarium, w Muzeum Archidiecezjalnym, można się zapoznać z bardzo bogatymi i cennymi zbiorami skarbca katedralnego.
Eucharystia Każdego dnia o godz. 12.00 w Katedrze sprawowana jest Eucharystia dla pielgrzymów. Każdego zaś 23 dnia miesiąca w czasie tej Mszy św. w sposób szczególny zanoszone są modlitwy za misjonarzy i ofiarodawców Świętowojciechowej Rodziny Misyjnej.
Święto Patronalne ku czci św. Wojciecha - odpust Główne, ogólnopolskie uroczystości odpustowe ku czci św. Wojciecha obchodzone są w sobotę i niedzielę przed lub po 23 kwietnia. W sobotę, po Nieszporach w Katedrze, w uroczystej procesji relikwie Św. Wojciecha w specjalnym relikwiarzu (replika trumienki), ulicami Gniezna niesione są do kościoła św. Michała, gdzie pozostają do niedzielnego poranka. Tam przez całą noc modlą się pielgrzymi oraz poszczególne grupy apostolskie. W niedzielę rano relikwie przenoszone są procesyjnie na znajdujący się przy Katedrze Plac Św. Wojciecha, gdzie o godz. 10.00 odprawiana jest uroczysta Msza św. odpustowa z udziałem wielu biskupów z Polski i z zagranicy, licznie zgromadzonego duchowieństwa, pielgrzymów oraz mieszkańców Gniezna. Ważnym elementem uroczystości odpustowych ku czci św. Wojciecha jest wręczanie krzyży misyjnych kapłanom diecezjalnym i zakonnym, braciom, siostrom zakonnym oraz osobom świeckim, udającym się na misje. Tradycję tę zapoczątkował 3 czerwca 1979 r. papież. Jan Paweł II, kiedy to na Wzgórzu przy Katedrze wręczył krzyże misyjne 12 kapłanom ze Zgromadzenia Słowa Bożego (Werbiści). Następnie, w czasie swojej kolejnej pielgrzymki do Gniezna, Jan Paweł II wręczył krzyże misyjne 5 kolejnym przedstawicielom polskich misjonarzy. Obecnie zapoczątkowaną przez Papieża tradycję kontynuuje każdego roku Nuncjusz Apostolski, wręczając w Gnieźnie krzyże misyjne misjonarzom z całej Polski, posyłanych na cały świat.
Towarzystwo Świętego Wojciecha Od wielu lat przy Katedrze Gnieźnieńskiej działa Towarzystwo Świętego Wojciecha powołane przez Kard. Józefa Glempa, Prymasa Polski, które od roku 2004, na prośbę Ks. Abp. Henryka Muszyńskiego, wspiera kustosza Sanktuarium w sprawowaniu opieki nad przybywającymi do Katedry pielgrzymami i turystami oraz nad całym Sanktuarium.
Zwiedzanie W Katedrze, w jednej z krucht, codziennie dyżurują przewodnicy (tel. 0602 708 231). Kustoszem Sanktuarium od roku 2004 jest ks. kan. Jan Kasprowicz (tel. 061/428 40 80).
Biechowo - Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia
Biechowo, to położona w odległości ok. 11 km od Wrześni miejscowość znana jest głównie dzięki sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia. Przybywający tutaj pielgrzymi mówią, że jest to miejsce dotknięcia tajemnicy, przemieniającej mocy, nowej nadziei i radości serca. W bliskości Maryi można bowiem lepiej odnaleźć i zobaczyć siebie, swoje życie, swoją codzienność. Można równocześnie doświadczyć ciszy, w której mówi sam Bóg. I rzeczywiście, do sanktuarium w Biechowie już od przynajmniej trzech wieków przybywają liczni pątnicy. Ludzie reprezentujący różne grupy wiekowe, środowiska społeczne i zawodowe, mieszkańcy wielkich aglomeracji i małych wiosek wędrują do Matki Bożej Pocieszenia, aby Jej zawierzyć różne tajemnice swojego życia, przedłożyć prośby i błagania, dziękować za łaski i dary albo po prostu być z Nią, choćby tylko przez kilkadziesiąt minut...
Trochę historii
Dwa wizerunki
Pielgrzymki i odpusty Lucyna Maniak Dojazd pociągiem do Książna (trasa Gniezno - Jarocin), stamtąd 3,5 km. pieszo lub autobusem z Wrześni, Miłosławia, Orzechowa, wysiąść na przystanku Biechowo - wieś.
Słupca - Sanktuarium św. Krzyża
Ujście - Sanktuarium Najświętszej Krwi Chrystusa
Kawnice - Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia
Księża Salezjanie gorąco zapraszają! POŁOŻENIE KAWNICE leżą na trasie Poznań - Konin. Z Poznania: 85 km (Września, Słupca, Golina, Kawnice), a z Konina: 6 km. Szczególnie pielgrzymujący obecnie do Lichenia są już bardzo blisko źródła niezliczonych łask, jakim jest wizerunek Matki Bożej w Kawnicach. Kawnicka Pani bowiem od blisko 400 lat wyprasza łaski wiernym. Świadczą o tym wota i ofiary składane w dowód wdzięczności.
HISTORIA Początki Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia sięgają roku 1628. Wówczas to, do odzyskanego dopiero co z rąk protestantów kościoła, sprowadzono – najprawdopodobniej ze Lwowa – obraz Matki Bożej. Namalowany był w stylu ikon bizantyjskich. Kiedy modlący się przed tym obrazem w Kawnicach zaczęli doświadczać nadzwyczajnych łask i cudów, sława obrazu szybko się rozeszła po odległych okolicach. Dzięki temu w 1778 r. Papież Pius VI ustanowił dla tego sanktuarium 3 - dniowy odpust wyznaczony na niedzielę po 28 sierpnia. W 1905 r. miała miejsce pierwsza koronacja Obrazu. Lata 1912-25 to czas budowy piątego z kolei kościoła w Kawnicach, który w czasie wojny, w 1942 roku, rozebrali Niemcy. Obraz przewieziono do Goliny, gdzie przez jakiś czas poniewierał się w szkole, dopóki stróż szkoły nie ukrył go u siebie w domu. 2 września 1945 r. uroczyście sprowadzono Obraz do Kawnic. Do ukończenia budowy nowego drewnianego kościoła w październiku 1946 r., Obraz przebywał w remizie zamienionej na kaplicę. W niecałe dwa lata później kościół spłonął od pioruna. Uratowany z najwyższym poświęceniem Obraz ponownie oczekiwał w prowizorycznej kaplicy na siódmą, murowaną już świątynię, do której został przeniesiony 1 lipca 1951 r. W 1952 r. Sanktuarium kawnickie nawiedził dwukrotnie Ks. Prymas Stefan Wyszyński. Następstwem jego wizyty było ustanowienie drugiego odpustu z okazji Święta Matki Bożej Nieustającej Pomocy (w niedzielę po święcie świętych Piotra i Pawła), oraz podjęcie starań o uroczystą koronację słynącego łaskami Obrazu. Dekrety Stolicy Apostolskiej z 1954 i 1956 r. dały podstawę prawną do Koronacji Obrazu koronami papieskimi. Aktu KORONACJI dokonali 1 września 1974 r. Ks. Kard. Stefan Wyszyński, Prymas Polski, ks. bp Jan Zaręba, ordynariusz włocławski i ks. abp Antoni Baraniak, metropolita poznański, w obecności wielu księży biskupów, duchowieństwa i wielotysięcznej rzeszy wiernych. Dnia 15 czerwca 1981 r. J. E. ks. bp Jan Zaręba powierzył Sanktuarium kawnickie Zgromadzeniu Salezjańskiemu, duchowym synom św. Jana Bosko. Oni to jako gospodarze tego miejsca zapraszają wszystkich do odwiedzenia Matki Bożej, która pragnie objąć opieką wszystkie Swoje dzieci, które z ufnością zwrócą się do Niej i zapewniają: Ona czeka i na Ciebie, aby Cię pocieszyć i wspomóc.
Chronologia wydarzeń XII wiek - pierwsze informacje o kościele w Kawnicach, 1480-1519 - udokumentowane istnienie kościoła, utworzenie parafii nowy modrzewiowy kościół zbudowany przez rodzinę Gorzewskich. koniec XVII wieku - Hieronim Gorzewski przekazuje kościół na zbór kalwiński 1628 - Stanisław Gorzewski przywraca kościół katolikom. 1640 - umieszczenie obrazu Matki Bożej w świątyni ławnickiej. 1774 - likwidacja dotychczasowego kościoła. 1778 - ustanowienie przez papieża Piusa VI odpustu w pierwszą niedzielę po liturgicznym wspomnieniu św. Augustyna to jest po 28 sierpnia. 1779 - zakończenie budowy nowego drewnianego Kościoła ( fundator - dziedzic Otto Maksymilian Trąbczyński) zmiana tytułu kościoła Wszystkich Świętych na Matki Bożej Pocieszenia. 1818 - wcielenie parafii w Kawnicach do diecezji kujawsko - kaliskiej, zwanej od 1925 roku włocławską (do 1818 roku był to teren archidiakonatu gnieźnieńskiego). 1868 - gruntowny remont kościoła. 1913-1929 - budowa kościoła murowanego w stylu neogotyckim. 1942 - rozbiórka przez okupanta niemieckiego kościoła do fundamentów; obraz zostaje wywieziony przez Niemców do Goliny, gdzie przechowywany jest w szkole Hitlerjugend, a później w mieszkaniu szkolnego stróża. 1945 - powrót obrazu do Kawnic. 1946-1948 - budowa kościoła drewnianego, który 14 lipca 1948 roku spłonął od uderzenia pioruna; obraz został uratowany dzięki poświęceniu parafian. 1951 - zakończenie budowy siódmej świątyni w historii Kawnic. 1974 - koronacja obrazu Matki Bożej Pocieszenia (1 września)
Legenda W zamierzchłych czasach pewien rolnik orał wołami pole w miejscu, gdzie dziś stoi kościół. W pewnej chwili woły stanęły i nie chciały iść dalej, a rolnik usłyszał piękny śpiew i dostrzegł światło promieniujące z ziemi. Zaciekawiony zaczął ją rozgrzebywać i znalazł mały obraz Matki Bożej. Wzruszeni mieszkańcy wsi wznieśli w tym miejscu kościół i umieścili w nim obraz. Z czasem uległ on zniszczeniu i parafianie postanowili kupić nowy, ale nie byli w stanie zapłacić za niego tyle ile wołali artyści. Wychodząc od jednego z nich dostrzegli w przedsionku obraz Matki Bożej. Postanowili, że będzie to ten obraz i wymogli na malarzu, że ten odstąpił go tanio. Obraz umieścili w kościele i od tego czasu modlący się przed obrazem do Matki Bożej zaczęli doznawać wiele łask.
Pielgrzymki Zwyczaj pielgrzymowania do sanktuarium w Kawnicach rozpoczął się w XVII wieku. W czasie zaborów granica przebiegała w pobliskim Strzałkowie a mimo utrudnień związanych z przekraczaniem granicy pielgrzymi przybywali z zaboru pruskiego oraz rosyjskiego łamiąc tym samym sztuczny podział Wielkopolski. W XIX stuleciu wierni przybywali w grupach zorganizowanych oraz indywidualnie w dniach - 8 września oraz 1 listopada. W okresie międzywojennym na główny odpust przybywało około 8 tysięcy wiernych.. W okresie powojennym pielgrzymki nie ustawały. Obecnie we wrześniu odbywają się pielgrzymki pracowników służby zdrowia, nauczycieli, młodzieży. Według ksiąg, do których wpisują się grupy pątników z przewodnikiem, liczba pielgrzymek wzrasta: Msze święte w: niedzielę i święta: 8.00; 10.00; 12.00 oraz 17.00 (zimą) lub 18.00 (latem) dni powszednie: 7.30; oraz 17.00 (zimą) lub 18.00 (latem)
Odsłonięcia obrazu: - w ciągu tygodnia na mszy o godz. 18.00 i zawsze gdy są grupy pielgrzymkowe.
Liczniejsze grupy proszone są o powiadomienie telefonicznie o planowanej wizycie. Osoby, które otrzymały łaski, za pośrednictwem Pani Kawnickiej, proszone są o to, aby osobiście złożyły hołd i podziękowanie albo o to, by opisały cud i poinformowały o tym Kustosza Sanktuarium. ADRES Parafia p.w. Matki Bożej Pocieszenia 62-591 KAWNICE tel. 063/241-71-03
Dąbrówka Kościelna - Sanktuarium Matki Bożej Dąbrowieckiej
Historia sanktuarium Matki Bożej Dąbrowieckiej w Dąbrówce Kościelnej sięga XIII wieku. Pierwsza wzmianka na temat kościoła, położonego na terenie Puszczy Zielonki, datowana jest jednak na 1520 rok. Na przestrzeni kolejnych czterech wieków świątynia zmieniała swój wygląd w wyniku rozbiórek, przebudowy i pożarów, które trawiły ją dwukrotnie (w 1774 i w 1925 roku). W 1928 roku dokonano poświęcenia kamienia pod nową, murowaną świątynię w stylu neobarokowym. Ostatecznie kościół doczekał się uroczystej konsekracji dopiero w maju 1964 roku. Niespełna rok później rozpoczęto prace przy budowie nowego ołtarza. Skoro o ołtarzu mowa, to warto nadmienić, że ozdabia go wizerunek Najświętszej Maryi Panny. Losy Cudownego Obrazu Matki Bożej, przed którym wierni od setek lat pozostawiali wota dziękczynne za otrzymane łaski, są równie burzliwe, co samego sanktuarium. Dość powiedzieć, że obraz, o którego istnieniu dowiadujemy się pierwszy raz w 1609 roku, spłonął podczas pożaru, podobnie jak później jego pierwsza kopia. Kolejne dwie kopie również nie doczekały współczesnych czasów. Ostatni jak dotąd wizerunek Matki Boskiej Dąbrowieckiej pędzla Leonarda Tortwirta znajduje się w kościele od 1956 roku. W 1969 roku otrzymał on z rąk Prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego korony papieskie, które dwadzieścia lat później skradziono. Na następne Dąbrowicka Pani musiała czekać aż do czerwca 1994 roku. Dziś sanktuarium z Cudownym Obrazem rokrocznie odwiedzają pielgrzymi nie tylko z diecezji, ale i z całej Wielkopolski.
Gościeszyn - Sanktuarium Maryjne
Modlitwa do Matki Bożej Gościeszyńskiej
Najukochańsza - - w tym cudownym wizerunku Matko Gościeszyńska. Przychodzimy do Ciebie z ufnością, Klęcząc pokornie u Twoich stóp. Błagamy Ciebie - Byś wyjednała u Syna Twego Odpuszczenia grzechów naszych. W tym miejscu wybranym przez Ciebie Zdziałałaś tyle cudów, Strapionym łzy otarłaś, Zbolałe serca otoczyłaś pociechą Sama cierpiąc przez długie lata, Powróciłaś do nas - Nie opuściłaś nas w naszej niedoli Najlepsza i pełna Miłosierdzia Matko Gościeszyńska Napełnij nas mocą Ducha Świętego, Spraw byśmy coraz głębiej żyli Tobą, Dodaj nam siły i wytrwałości, mocy i łaski, Abyśmy naszą modlitwą, pracą I codziennym życiem Byli coraz bliżej Syna Twego a naszego Pana Jezusa Chrystusa Matko Przenajświętsza miej zawsze nas i wszystkich pielgrzymów w Swojej opiece Módl się za nami, Którzy się do Ciebie uciekamy
Z kroniki parafialnej wiemy że:
***
Zmarł 17.04.2008 r. 18 kwietnia o godz. 16.00 rozpoczęła się ceremonia wprowadzenia ciała do kościoła w Gościeszynie zmarłego ks. Feliksa Dietricha. Pogrzeb odbył się 19.04.2008 r. o godz. 11.00. Pochowany na cmentarzu przy kościele w Gościeszynie. Ks. Feliks Dietrich urodził się 4 kwietnia 1931 r. w Gnieźnie, tam też w 1951 r. ukończył naukę w liceum i wstąpił do Prymasowskiego wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Świecenia kapłańskie przyjął w czerwcu 1957 r. z rąk bp. Lucjana Bernackiego. Pracował jako wikariusz w parafiach w Kłecku, Strzelnie, Inowrocławiu (par. pw. św. Mikołaja), Dębowie, Bydgoszczy (par. pw. św. Józefa) i w Nakle (par. pw. św. Stanisława). W 1967 r. został mianowany proboszczem parafii pw. Nawiedzenia NMP w Gościeszynie, gdzie pracował przez kolejnych 40 lat, aż do roku 2007. W latach 1981 – 2001 pełnił również funkcję wicedziekana dekanatu rogowskiego. W 1994 r. abp Henryk Muszyński mianował go kanonikiem honorowym Kapituły Kruszwickiej, a w roku 2000 – kanonikiem gremialnym Kapituły Kolegiackiej w Kruszwicy.
***
Od XV wieku w głównym ołtarzu kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, znajduje się obraz Matki Bożej Gościeszyńskiej, namalowany około 1420 - 1475 roku przez Dircka Boutsa. Obraz Maryjny, jak się go nazywa, to dzieło sztuki niderladzkiej, namalowany temperą na desce z podkładem płóciennym. Kronikarz zapisał, że obraz przedstawia Maryję Matkę Bożą o pięknej twarzy, z Dzieciątkiem Jezus na kolanach, obejmowanym lewą reką, z prawą dłonią odwracającą stronę otwartej księgi (psałterz), siedzącą na trawie pod drzewem. Za plecami Matki Bożej znajduje się kolumna ornamentalna, stanowiąca tło dla Madonny. W ubiorze obfitującym w drapowaną materię wyróżniony został granat. Ogród zamknięty jest murem ceglanym, zwieńczonym blankami. Dwaj aniołowie rozmieszczeni symetrycznie na obrazie, unoszą nad głową Matki Przenajświętszej ozdobną ażurową koronkę. Tłem jest także - widoczny, daleki za murem, na całej szerokości obrazu, powietrzny krajobraz - z lewej strony miasto z kościołami, wzgórzami, drzewami, domyślną wodą, polami i niebem. Z prawej - wzgórza i zamek z wieżami oraz most. pień drzewa z pierwszego planu (kolumna ornamentalna), jak i obszerne okrycie zewnętrzne Matki Bożej, ubranej w ciemnoniebieską szatę, wykonane są w kolorze przyciemnionej czerwieni. Są to szerokie, stylizowane draperie, ubogacone różnymi kolorami podszewek. Rośliny w jasnozielonym kolorze na tle burej zieleni, jakby obrastające rozłożone tkaniny, dopełniające całość obrazu. Z pisemnych informacji i z tradycji przekazywanej ustnie wiadomo, że chociaż obraz nie jest koronowany, Matka Boża Gościeszyńska doznawała wielkiej czci nie tylko od parafian, ale także od ludności z dalszych okolic. Potwierdzają to wspomnienia księży, którzy przed II wojną światową prowadzili pielgrzymki na odpust w Gościeszynie. Pielgrzymi przybywali już na dwa dni przed uroczystościami. Gdy z dala zobaczyli kościół, całowali ziemię, a 100 metrów przed świątynią zdejmowali buty i na kolanach szli przed ołtarz Matki Bożej. Wierzyli, że Matka Boża Gościeszyńska wysłucha ich modlitw i próśb, że zostaną spełnione. Jak wynika z zapisów i przekazów ustnych , najczęściej proszono o Boże błogosławieństwo i zdrowie. O tym, że modlitwy były skuteczne, świadczą liczne wota zawieszone w gablocie. Uwielbienie Matki Bożej osłabło nieco kilka lat przed wybuchem II wojny światowej, co wynikało z braku szerszego zainteresowania pielgrzymkami do Gościeszyna ze strony niektórych kapłanów, jednak indywidualnie na uroczystości odpustowe zawsze przybywały licznie osoby spoza parafii. Tak więc odczuwano szczerą potrzebę okazywania czci Matce Bożej i za jej wstawiennictwem proszono o łaski, dziękowano Bogu za dotychczas otrzymane. Śpiewano pieśni poświęcone Matce Bożej Gościeszyńskiej, niesiono w procesji obrazy. Także w latach II wojny światowej, wierni pamiętając o łaskawości Matki Bożej z Gościeszyna, zanosili prośby w sprawach osobistych i rodzinnych. Wielu parafian dowiedziało się niebawem o wysłuchaniu ich modłów, przychodzili więc do kościoła by dziękować Madonnie z Dzieciątkiem. Cudowne znaczenie wizerunku Gościeszyńskiej Pani przekazywane jest z pokolenia na pokolenie i trwa w tradycji rodzinnej parafian. Toteż nie jeden raz i nadal zdarza się, że dzieci i młodzież wpatrują się w obraz, podziwiając nie tylko jego barwy i harmonijne piękno, ale zastanawiając się nad sceną z Panem Jezusem. Nie jedno z dzieci na początku swej drogi do kościoła, wyobrażało sobie, że Matka Boża czyta Panu Jezusowi, który jest już w pieluszce, bajkę na dobranoc i za chwilę Mama położy go do łóżeczka. A gdy podrosło, nadal nie mogło i nie próbuje oderwać oczu od Matki Bożej, prosząc by zechciała zwrócić swoje oczy w jego kierunku, by spojrzała na niego - dziecka i dorosłego człowieka, codziennie wypełniane obowiązki i znoszone cierpienia, i uśmiechem potwierdziła sens jego wysiłku. I modląc się, wpatrzeni w obraz, bywa, że odnosimy wrażenie iż tak się właśnie stało. Uniesieni modlitwą z nadzieją podnosimy się z kolan i silniejsi wewnętrznie z większym optymizmem wkraczamy w kolejny dzień naszego życia.
Położenie Gościeszyna
Markowice - Sanktuarium Pani Kujaw
Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Panny Maryi Markowice 5, 88-320 Strzelno tel./fax (0-52) 318 17 67
HistoriaSanktuarium Markowickie znane jest z obecności XIV wiecznej Figury Matki Bożej z Dzieciątkiem, pochodzącej z Trzebnicy koło Wrocławia. Jakiś czas Figura przebywała u Sióstr Norbertanek w Strzelnie. W czasie zarazy cholery w 1630 roku O. Michał Widziński przywiózł Figurę Madonny do Markowic, aby położyć kres rozszerzającej się epidemii. Nie było tu kościoła, ani kaplicy, dlatego Figura Madonny z Dzieciątkiem znalazła miejsce w pałacu właścicieli Markowic; Andrzeja i Heleny Bardzkich. Tak pokój przydzielony Figurze Matki Bożej stał się kaplica pałacową. Bardzcy mieli chorą córkę Mariannę. Prawdopodobnie dotknęła ją epidemia cholery. Lekarze byli bezradni wobec postępującej choroby. Rodzice nie przestawali się modlić prosząc o uzdrowienie. W obecności Figury Matki Bożej czynili to jeszcze gorliwiej. Bóg wysłuchał próśb i Marianna cudownie odzyskała zdrowie. W dowód w wdzięczności za wysłuchaną modlitwę w 1634 roku rodzice Marianny ufundowali mały drewniany kościół, w którym została umieszczona Figura Matki Bożej. W ciągu pięciu lat odnotowano kolejne cudowne uzdrowienia. Biskup powołał specjalna komisje do ich zbadania. Komisja przybyła na miejsce i pod przysięgą przesłuchała uzdrowione osoby i świadków owych wydarzeń. Na tej podstawie biskup wydał dekret uznający 32 wydarzenia za cudowne, wyproszone przez wstawiennictwo Matki Bożej. Tak zaistniało sanktuarium maryjny w Markowicach na Kujawach. Staraniem właścicieli Markowic w 1642 roku zostali sprowadzeni Karmelicie Trzewiczkowi, którzy opiekowali się pielgrzymami. W 1660 roku powiększono drewniany klasztor. W 1710 roku postawiono murowany kościół, rozszerzając kult Matki Bożej na całe Kujawy i Pałuki. W 1825 roku nastąpiła kasacja klasztoru przez władze pruskie. Lud kujawski trwał uparcie przy swojej Pani Kujaw, licznie przybywał do niej , zwłaszcza na odpusty. Po kasacji klasztoru karmelitańskiego opiekę duszpasterską sprawowała parafia Ludzisko. W 1921 roku do Markowic przybyli Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej. Ks. kard. Edmund Dalbor przekazał im pokarmelitański klasztor i opiekę nad sanktuarium. W 1924 roku ustanowiona parafię w Markowicach. Ojcowie oblaci energicznie zabrali się do renowacji kościoła i klasztoru tak. że wkrótce Markowice stały się kolebką polskiej prowincji oblackiej. Tu powstał nowicjat. W 1939 roku hitlerowcy zamknęli kościół i urządzili w nim magazyn dla samochodów, a w klasztorze - szkołę dla młodzieży niemieckiej. Ojców wywieziono do obozów koncentracyjnych. Wśród nich Ojca superiora Józefa Cebulę, który zginął w opinii świętości w obozie koncentracyjnym Mauthausen w 1941 roku. Dnia 13.06.1999 roku został on beatyfikowany przez Papieża Jana Pawła II. Chociaż w czasie II wojny światowej kościół był niedostępny dla celów religijnych, to jednak ludzie tu przybywali, modlili się przed kościołem, śpiewali, bo wiedzieli, że jest w nim Łaskami słynącą Figura Matki Bożej. Zaniepokojeni tym Niemcy postanowili przewieźć Figurę Matki Bożej i umieścić ją w muzeum w Berlinie, jako cenny zabytek sztuki sakralnej. Kiedy wszystko było przygotowane do transportu, dwaj bracia zakonni Latosi i Mrowiec, włamali się w nocy do kościoła i wykradli Figurę Matki Bożej. Początkowo przechowywano ja w klasztorze, a później u Antoniny i Michała Roszaków na wiosce. Niemcy poszukiwali Figury M.B., posługiwali się tresowanymi psami, jednak bez rezultatu. Po wojnie Figura M.B. wróciła na swoje miejsce w ołtarzu głównym, aby wypraszać łaski przybywającym tu pielgrzymom. W kronikach klasztoru opisano ponad 300 cudownych uzdrowień. Od 1957 roku istnieje tu Niższe Seminarium Duchowne dla chłopców pragnących zostać kapłanami. Dnia 27.06.1965 roku na mocy dekretu Ojca świetnego Pawła VI l Sługa Boży ks. kadr. Stefan Wyszyński dokonał koronacji Cudownej Figury Matki Bożej i nadał jej tytuł Królowej Miłości i Pokoju, Pani Kujaw. Z każdym rokiem przybywa do Markowic coraz więcej pielgrzymów. Ofiarności parafian , operatywność ojca proboszcza i rady parafialnej przyniosły owoce; odnowiono elewacje kościoła, założono nowy dach, zegar na wieży kościoła, kiosk parafialny, piękny ołtarz polowy, przy którym w sezonie letnim sprawowane są msze święte. Bogactwo drzew i krzewów przy kościele pozwala skupić się na modlitwie i odpocząć. Z okazji Wielkiego Jubileuszu 2000 od Narodzin Chrystusa, dekretem ks. abp Henryka Muszyńskiego kościół sanktuaryjny został wyznaczony jako Kościół Stacyjny Roku Jubileuszowego. W roku jubileuszowym 2000 około 100 tysięcy pielgrzymów odwiedziło sanktuarium. Sam kościół wzbogacił się o 23 głosowe ograny koncertowe. Z każdym rokiem rośnie sława Markowic, a Sanktuarium Maryjne staje się coraz piękniejsze i znane nie tylko na Kujawach i Pałukach. Oprócz sanktuarium Misjonarze Oblaci nadal prowadzą szkołę średnią, Niższe Seminarium Duchowne. Jest to ponadgimnazjalna szkoła średnia na prawach państwowych, kształcąca od 1957 roku młodzież męską, która odczytuje w sobie Boże powołanie do służby kapłańskiej i zakonnej. Nauka trwa trzy lata i kończy się maturą.
Pieranie - Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej
Kościół pw. św. Mikołaja Biskupa
Obraz z XVI wieku, o wymiarach 69 na 99 cm, koronowany 3 IX 1967 przez Stefana kardynała Wyszyńskiego, prymasa Polski. Kult Matki Bożej w Pieraniach musi być bardzo dawny, skoro pierwsza, na prawie diecezjalnym koronacja miała miejsce już w 1722 roku. Śladem tego oddania są liczne wota, między innymi od biskupów, prymasów, czy króla Jana III Sobieskiego. Gdy po rozbiorach miejscowość znalazła się w zaborze pruskim, w strefie nadgranicznej, władze okupacyjne zakazały urządzania pielgrzymek do tego wielkopolskiego sanktuarium. Wówczas znaczenie tego miejsca kultu nieco przygasło. Do odnowienie starodawnego kultu przyczyniła się koronacja papieska, dokonana na mocy dekretu Ojca Św. Pawła VI. Warto nadmienić, że kościół św. Mikołaja oprócz cudownego obrazu Matki Bożej posiada jeszcze jeden skarb - cudowny wizerunek Zmartwychwstałego Chrystusa, noszący ślady kul szwedzkich żołnierzy.
Pakość - Sanktuarium na kalwaryjskim wzgórzu
Pakość to niewielka, licząca ok. 6 tys. mieszkańców miejscowość oddalona o kilkanaście kilometrów na zachód od Inowrocławia. Przypomina wiele innych małych miasteczek, nieco sennych, "prowincjonalnych", a równocześnie tak bardzo "swojskich". Jest w Pakości miejsce szczególne - wyniosłe, otoczone licznymi kaplicami wzgórze zwane "Kalwarią". Na jego szczycie znajduje się niewielki klasztor i kościół pw. Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Matki Bożej Bolesnej. Pierwsze w pełni wiarygodne wzmianki o Pakości pochodzą z XIII w. Nazwę osady wywodzi się dość powszechnie od imienia Pakosław, które było wówczas stosunkowo często spotykane w rycerskim rodzie Awdańców, do których w tych czasach należała wieś. Już wówczas Pakość miała własny kościół, chociaż w wiekach następnych ludność miejscowa wiele razy cierpiała z powodu braku domu Bożego. Prawa miejskie otrzymała Pakość w 1359 r. Przez wieki pozostawała jednak niespecjalnie liczącym się ośrodkiem, choć była siedzibą wielu zacnych rodów. Wszystko zmienił jeden człowiek - ks. Wojciech Kęsicki, który objął probostwo pakoskie ok. 1608 r. Dał się on poznać swoim parafianom jako dobry, pobożny, a także niezwykle pracowity duszpasterz. Z dużym podziwem patrzył on, jak w Zebrzydowicach, pięknie rozwija się tzw. "Kalwaria", której inicjatorem był wojewoda krakowski i starosta lanckoroński - Michał Zebrzydowski. Podobnie jak Zebrzydowski w swoich dobrach, tak i ks. Kęsicki w Pakości dopatrzył się pewnych podobieństw do topografii Jerozolimy. Niewykluczone, że wpływ miała nań także lektura wspomnień ks. Chrystiana Andrychoniusza, który, pielgrzymując swego czasu do Ziemi Świętej, pozostawił po swej wyprawie świadectwo, w którym zawarł między innymi dokładny opis położenia Jerozolimy. "Umysł energiczny, nie cofający się przed żadną trudnością, postanowił wybudować w Pakości Kalwarję na wzór Zebrzydowskiej. Zamiary Księdza Proboszcza poparł skutecznie Michał Działyński, ówczesny pan dziedziczny na Pakości, wydzielając z gruntów ludkowskich i rybickich tyle miejsca, ile było potrzeba na poszczególne stacje Męki Pańskiej, a także drogi między niemi ściśle według pomiarów Kalwarii Zebrzydowskiej, czy nawet Jerozolimy" - pisał w 1928 r. w swym znakomitym opracowaniu pt. Z przeszłości Pakości (wydanym z okazji 300-lecia istnienia Kalwarii) ks. Karol Kiełczewski. Za datę powstania Kalwarii Pakoskiej przyjmuje się 1628 r., kiedy to ks. Kęsicki przy udziale licznych wiernych odprawił pierwszą Drogę Krzyżową. Nie było jednak jeszcze wówczas kaplic, które stoją obecnie, a miejsca poszczególnych stacji znaczyły proste krzyże. Ks. Kęsicki od samego początku czynił starania, by opiekę nad nowo powstającą Kalwarią powierzyć zakonnikom. Zdawał sobie bowiem sprawę z tego, że ani on sam, ani też jego następcy, nie byliby w stanie podołać samodzielnie związanym z nią powinnościom. W 1631 r. przybyli do Pakości franciszkanie - reformaci, których osiedlono w miejscu dawnego pakoskiego zamku (obecnie stoi tam kościół pw. św. Bonawentury). Do budowy pierwszych kaplic przystąpiono dopiero kilka lat przed śmiercią ks. Kęsickiego, bo w 1643 r. Z tych pobudowanych za jego życia do dziś pozostały trzy: Brama Jerozolimska nad Notecią, Ogrójec i Wniebowzięcia Matki Bożej. Większość kaplic wzniesiono jeszcze przed końcem XVII w. Z czasów późniejszych pochodzą jedynie dwie: Cedron (1858 r.) i Dom Annasza (1777 r.). Pobudowano łącznie 25 kaplic, które dziś są rozsiane po terenie całego miasta. Głównym obiektem całej Kalwarii jest "kościół Ukrzyżowania", pobudowany pomiędzy rokiem 1661 a 1691. W międzyczasie, bo w 1658 r., ojcowie reformaci opuścili na krótko Pakość, by powrócić tu dwa lata później i pozostać aż do 1837 r., kiedy to rząd pruski rozwiązał klasztor w Pakości. Można sobie wyobrazić jak wielki był trud włożony w powstawanie Kalwarii, która była jak na owe czasy inwestycją bardzo rozległą. Wysiłek się jednak "opłacił", gdyż, jak pisze ks. Kiełczewski: " Kronika klasztorna wiele podaje wiadomości, z których wynika, że Kalwarja pakoska w myśl bogobojnego założyciela była zawsze ostoją i potężną dźwignią życia religijnego. Z roku na rok rosły pielgrzymie rzesze odprawiające Drogi Krzyżowe; rozmodleni, rozśpiewani, złączeni żywą wiarą i serdecznym umiłowaniem Męki Pańskiej szli biedni oracze, mieszczanie i możni panowie. Karmazyn nieraz dźwigał wielki krzyż procesjonalny, a panienki z magnackich i szlacheckich domów niosły obrazy i wieńce". W wieku XVIII Kalwaria w Pakości była już na tyle sławnym ośrodkiem kultu religijnego, że niejednokrotnie liczba pielgrzymów uczestniczących tu w nabożeństwach osiągała liczbę 20 tys. lub nawet ją przekraczała. "Rychło już poczęły się szerzyć wieści - pisze ks. Kiełczewski - że Pan Bóg czcicieli Męki i Śmierci Jednorodzonego Syna Swego darzy nadzwyczajnymi łaskami, czyni cuda, leczy chore dusze". Była też Kalwaria świadkiem wielu historycznych wydarzeń, jak chociażby bitwa Konfederatów Barskich z Moskalami na ulicach Pakości i w okolicach miasta w 1769 r. Wraz z upływem czasu przybywało też coraz więcej pielgrzymów. Rozwojowi Kalwarii, jako miejsca kultu, nie przeszkodziło przejście z 1837 r. pod opiekę księży diecezjalnych (którzy sprawowali ją prawdopodobnie aż do dwudziestych lat naszego wieku). "Rzadka manifestacja katolicka” odbyła się w 1841 r. - pisze ks. Kiełczewski - Pierwszego maja zjechał do Pakości arcypasterz Marcin Dunin, by podziękować Jezusowi Kalwaryjskiemu za uwolnienie z kaźni więziennej w Kołobrzegu. Dnia 3 maja prowadził wielką procesję na Kalwarję. Szło z nim przeszło 30.000 ludu. Do konfesjonałów zasiadło 50 księży. Komunji św. wydzielono przeszło 11.000. (...) Dopiero 5 maja wyjechał dostojnik kościelny z Pakości „zbudowany pobożnością, rozradowany przywiązaniem ludu'". Jeszcze wielokrotnie Kalwaria była świadkiem manifestacji religijno - patriotycznych. Stąd m.in. 16 września 1864 r., na wieść o śmierci ostatniego naczelnika rządu narodowego - Romualda Traugutta, wyruszyła pielgrzymka błagalna do sanktuarium w Kcyni, która jednak została szybko rozproszona przez wojsko pruskie. Wszystkie lata trwania Kalwarii naznaczone zostały nie tylko wielkimi wydarzeniami o wymiarze patriotycznym, ale też codzienną troską wielu ludzi. Utrzymanie miejsca w dobrym stanie wymagało wiele pracy i znacznych nakładów finansowych. "Reperacje kaplic kalwaryjskich nie ustawały nigdy - pisze ks. Kiełczewski - W archiwum parafialnym zachowało się wiele dowodów świadczących o troskliwej zabiegliwości księży (...) około trzymania i zachowania dla przyszłych pokoleń świętego miejsca. Także wśród świeckiego obywatelstwa miała zawsze Kalwarja opiekunów pełnych poświęcenia". W 1918 r. powołano do życia " Towarzystwo Upiększania Dróg Kalwaryjskich". Jeszcze przed II wojną światową powrócili do Pakości i na Kalwarię ojcowie franciszkanie, którzy na nowo roztoczyli swą troskliwą opiekę nad tym miejscem. W 1967 r. ze względu na potrzeby duchowe, tak miejscowej ludności, jak i przybywających pielgrzymów wydzielono z mającej swą siedzibę w centrum miasta parafii pw. św. Bonawentury odrębny ośrodek duszpasterski na Kalwarii, który dnia 6 listopada 1975 r. został przekształcony przez kard. Stefana Wyszyńskiego w nową parafię pw. Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Matki Bożej Bolesnej na Kalwarii, gdzie jak przed wiekami przybywają liczni pielgrzymi. Od 1997 r. posługuje im o. Gabriel Kiliński OFM. Pomimo, iż już niemłody, podobnie jak jego poprzednicy troszczy się on nie tylko o duchowe potrzeby swych wiernych i pielgrzymów, ale także o właściwą konserwację Kalwarii, jako obiektu zabytkowego. MARCIN WOŹNIAK
Koronowane Sanktuaria Maryjne w Polsce
1. JASNOGÓRSKA PANI Częstochowa, woj. śląskie Obraz z w. XII/XIV, koronowany trzykrotnie: 8 IX 1717 r., 2 V 1910 r. i 3 V 1966 r. 2. MATKA BOŻA KODEŃSKA – KRÓLOWA I MATKA PODLASIA Kodeń, woj. lubelskie Obraz z w. XV/XVI, koronowany 15 VIII 1723 r. 3. MATKA BOŻA POCIESZENIA Z SOKALA Kraków (Sokal), woj. małopolskie Obraz z w. XIV, koronowany 8 IX 1724 r. 4. PODKAMIEŃSKA PANI Wrocław (Podkamień), woj. dolnośląskie Obraz z polowy w. XV, koronowany dwukrotnie: 15 VIII 1727 r. i 15 VIII 1927 r. 5. ZWYCIĘSKA MATKA BOŻA RÓŻAŃCOWA Gdańsk (Lwów), woj. pomorskie Obraz z w. XIV, koronowany 1 VII 1751 r. 6. MATKA BOŻA ŁĄKOWSKA Nowe Miasto Lubawskie, woj. warmińsko-mazurskie Figura z w. XV (?), koronowana 4 VI 1752 r. 7. LEŻAJSKA MATKA BOŻA POCIESZENIA Leżajsk, woj. podkarpackie Obraz z w. XVII, koronowany 8 IX 1752 r. 8. MATKA BOŻA BOLESNA Chełmno, woj. pomorskie Obraz z w. XVII, koronowany 22 V 1754 r. 9. KRÓLOWA MAZOWSZA I PANI SKĘPSKA Skępe, woj. pomorskie Figura z w. XV, koronowana 18 V 1755 r. 10. MATKA BOŻA BOLESNA Jarosław, woj. podkarpackie Figura z w. XIV, koronowana dwukrotnie: 8 IX 1755 r. i 8 IX 1855 r. 11. MATKA BOŻA BERDYCZOWSKA Warszawa (Berdyczów), woj. mazowieckie Kopia obrazu z w. XVII, koronowana dwukrotnie: 16 VII 1756 r. i 6 VI 1856 r. 12. MATKA BOŻA BIAŁYNICKA Warszawa (Białynicze), woj. mazowieckie Współczesna kopia obrazu z w. (?), koronowanego 29 IX 1761 r. 13. WNIEBOWZIĘTA MARYJA PANNA Rzeszów, woj. podkarpackie Figura z w. XV/XVI, koronowana dwukrotnie: 8 IX 1763 r. i 8 IX 1898 r. 14. CHEŁMSKICH UNITÓW BOGURODZICA Chełm, woj. lubelskie Współczesna kopia obrazu z w. (?) koronowana trzykrotnie; 15 IX 1765 r., 7 VII 1946 r. i 8 IX 1957 r. 15. MATKA BOŻA JACKOWA Przemyśl, woj. podkarpackie Figura z w. (?), koronowana 15 VIII 1766 r. 16. MIEDNIEWICKA PANI W ŚWIĘTORODZINNYM OBRAZIE Miedniewice, woj. mazowieckie Obraz z w. XVII, koronowany 7 VI 1767 r. 17. MATKA BOŻA POCZAJOWSKA Warszawa (Poczajów), woj. mazowieckie Kopia obrazu z w. XVI, koronowanego 8 IX 1773 r. 18. MATKA BOŻA ŁASICAWA Lubaczów (Lwów), woj. podkarpackie Obraz z początku w. XVII, koronowany dwukrotnie: 12 V 1776 r. i 19 VI 1983 r. 19. MATKA BOŻA BOŁSZOWIECKA Gdańsk (Bołszowce), woj. pomorskie Obraz z pierwszej połowy w. XVII, koronowany 15 VIII 1777 r. 20. NIEPOKALANA PRZEMYSKA PANI Przemyśl, woj. podkarpackie Obraz z w. XVII, koronowany 8 IX 1777 r. 21. MATKA BOŻA LATYCZOWSKA Lublin (Latyczów), woj. lubelskie Obraz z w. XVI, koronowany 4 X 1778 r. 22. MATKA BOŻA MIŁOSIERDZIA Stara Wieś, woj. podkarpackie Obraz z w. XVI, koronowany trzykrotnie: 8 IX 1877 r., 8 IX 1899 r. i 10 IX 1972 r. 23. MATKA BOŻA KALWARYJSKA Kalwaria Pacławska, woj. podkarpackie Obraz z w. XVII, koronowany 5 VIII 1882 r. 24. MATKA BOŻA PIASKOWA Kraków, woj. małopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 8 IX 1883 r. 25. MATKA BOŻA KALWARYJSKA
Kalwaria
Zebrzydowska, woj. małopolskie 26. RÓŻAŃCOWA MATKA BOŻA DZIKOWSKA Tarnobrzeg (Dzików), woj. podkarpackie Obraz z w. XVI (?), koronowany trzykrotnie: 8 IX 1904 r., 8 IX 1933 r. i 7 IX 1966 r. 27. MATKA BOŻA TUCHOWSKA Tuchów, woj. małopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 2 X 1904 r. 28. MATKA BOŻA POCIESZENIA Wrocław (Lwów), woj. dolnośląskie Obraz z w. XVI, koronowany 28 V 1905 r. 29. SMĘTNA DOBRODZIEJKA Kraków, woj. małopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 20 IX 1908 r. 30. MATKA BOŻA NIEPOKALANA Tuligłowy, woj. podkarpackie Obraz z w. (?), koronowany 8 IX 1909 r. 31. MATKA BOŻA KOCHAWIŃSKA Gliwice (Kochawina), woj. śląskie Obraz z w. XVII, koronowany 15 VIII 1912 r. 32. BOLESNA MATKA SULISŁAWSKA Sulisławice, woj. świętokrzyskie Obraz z w. XV, koronowany 8 IX 1913 r. 33. MATKA BOŻA BORECKA Borek Stary, woj. podkarpackie Obraz z w. XV, koronowany 15 VIII 1919 r. 34. MATKA BOŻA Z ZAWADY Zawada, woj. podkarpackie Obraz z końca w. XVI, koronowany 8 IX 1920 r. 35. MATKA BOŻA BIESZCZADZKA Jasień (Rudki), woj. podkarpackie Obraz z w. XV/XVI, koronowany dwukrotnie: 8 IX 1921 r. i 14 VIII 1961 r. 36. MATKA BOŻA RÓŻAŃCOWA Kraków, woj. małopolskie Obraz z końca w. XVI, koronowany 2 X 1921 r. 37. MATKA BOŻA GIDELSKA Gidle, woj. łódzkie Figura z w. XVI, koronowana 19 VIII 1923 r. 38. MATKA BOLESNA Staniątki, woj. małopolskie Obraz z w. XVII (?), koronowany 21 IX 1924 r. 39. MATKA BOŻA PIEKARSKA Piekary, woj. śląskie Obraz z połowy w. XVII, koronowany dwukrotnie: 15 VIII 1925 r. i 13 VI 1965 r. 40. MATKA BOŻA PRZECZYCKA Przeczyca, woj. podkarpackie Figura z w. XV, koronowana trzykrotnie: 15 VIII 1925 r., 12 XI 1933 r. i 24 VIII 1975 r. 41. MATKA BOŻA TARNOWIECKA Tarnowiec, woj. podkarpackie Figura z w. XV. koronowana dwukrotnie: 6 IX 1925 r. i 2 VI 1970 r. 42. MATKA BOŻA MIŁOSIERNA -OSTROBRAMSKA Białystok (Wilno), woj. podlaskie Kopia obrazu z w. XVII, koronowanego 2 VII 1927 r. 43. ŚWIĘTOGÓRSKA RÓŻA DUCHOWNA Gostyń, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 24 VI 1928 r. 44. NIEPOKALANA DZIEWICA RÓŻAŃCOWA Warszawa (Żółkiew), woj. mazowieckie Obraz z w. XVI, koronowany dwukrotnie: 6 X 1929 r. i 9 IX 1965 r. 45. MATKA BOŻA POCIESZENIA - PANI BORECKA Borek Wielkopolski, woj. wielkopolskie Obraz z końca w. XVI, koronowany 2 VII 1931 r. 46. MATKA BOŻA - PANi RACIBORSKA Racibórz, woj. śląskie Obraz z w. XVI/XVII, koronowany 28 VIII 1932 r. 47. ŁASKAWA MATKA BOŻA HYŻNEŃSKA Hyżne, woj. podkarpackie Obraz z w. XVI, koronowany 28 VIII 1932 r. 48. MATKA BOŻA BOCHEŃSKA Bochnia, woj. małopolskie Obraz z w. XV lub XVI, koronowany 7 X 1934 r. 49. MATKA BOŻA ŁASKAWA Gdańsk (Stanisławów), woj. pomorskie Obraz z początku w. XVII, koronowany 30 V 1937 r. 50. MATKA BOŻA ODPORYSZOWSKA Odporyszów, woj. małopolskie Obraz z w. XVII, koronowany 15 VIII 1937 r. 51. KRÓLOWA POLSKIEGO MORZA -MATKA BOŻA SWARZEWSKA Swarzewo, woj. pomorskie Figura z w. XV, koronowana 8 IX 1937 r. 52. MATKA BOŻA CHARŁUPSKA - KSIĘŻNA SIERADZKA Charłupia Mała, woj. łódzkie Obraz z w. XVII, koronowany 8 IX 1937 r. 53. PANI JAZŁOWIECKA Szymanów (Jazłowiec), woj. mazowieckie Figura z w. XIX, koronowana 9 VII 1939 r. 54. LORETAŃSKA MATKA BOŻA PIOTROWICKA Piotrkowice Chmielnickie, woj. świętokrzyskie Figura z w. XIV/XV, koronowana 7 IX 1958 r. 55. MATKA BOŻA NIEUSTAJĄCEJ POMOCY Poznań, woj. wielkopolskie Współczesna kopia obrazu z w. XVII, koronowana 11 X 1961 r. 56. MATKA BOŻA OKULICKA Okulice, woj. małopolskie Obraz z w. XVI (?), koronowany 9 IX 1962 r. 57. MATKA BOŻA POCIESZENIA - PANI ZIEMI SĄDECKIEJ Nowy Sącz, woj. małopolskie Obraz z drugiej polowy w. XVI, koronowany 11 VIII 1963 r. 58. KRÓLOWA PODHALA Ludźmierz, woj. małopolskie Figura z w. XV, koronowana 15 VIII 1963 r. 59. OPIEKUNKA PODLASIA - LEŚNIAŃSKA KRÓLOWA Leśna Podlaska, woj. lubelskie Płaskorzeźba z w. XVII, koronowana 18 VIII 1963 r. 60. ŚWIĘTOJAŃSKA MATKA BOŻA OD WYKUPU NIEWOLNIKÓW Kraków, woj. małopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 9 V 1965 r. 61. GÓRECKA PANI - MATKA POCIESZENIA Górka Klasztorna, woj. wielkopolskie Współczesna kopia obrazu z w. XVII, koronowana 6 VI 1965 r. 62. MARKOWICKA PANI KUJAW Markowice, woj. kujawsko-pomorskie Figura z w. XV, koronowana 27 VI 1965 r. 63. KRASNOBRODZKA SZAFARKA ŁASK - POCIESZYCIELKA ZAMOJSZCZYZNY Krasnobród, woj. lubelskie Obraz z w. XVII, koronowany 4 VII 1965 r. 64. ŚWIĘTA PANI ZIEMI ŻYWIECKIEJ Rychwald, woj. śląskie Obraz z w. XV, koronowany 18 VII 1965 r. 65. ŻEGOCIŃSKA MATKA RÓŻAŃCOWA Żegocin, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVII, koronowany 5 IX 1965 r. 66. MATKA BOŻA PIĘKNEJ MIŁOŚCI - MADONNA Z RÓŻĄ Bydgoszcz, woj. pomorskie Obraz z polowy w. XV, koronowany 29 V 1966 r. 67. DOLNOŚLĄSKA STRAŻNICZKA WIARY Bardo Śląskie, woj. dolnośląskie Figura z w. XII, koronowana 3 VII 1966 r. 68. MATKA BOŻA BYSZEWSKA Byszew, woj. pomorskie Obraz z w. XV, koronowany 10 VII 1966 r. 69. MADONNA ŁOKIETKOWA Wiślica, woj. świętokrzyskie Płaskorzeźba z początku w. XIV, koronowana 17 VII 1966 r. 70. MATKA POCIESZENIA Górka Duchowna, woj. wielkopolskie Kopia obrazu z w. XV, koronowana 28 VIII 1966 r. 71. MATKA BOŻA SKALMIERZYCKA Skalmierzyce, woj. wielkopolskie Obraz z w. XV, koronowany 4 IX 1966 r. 72. MATKA BOŻA SIANOWSKA - KRÓLOWA KASZUB Sianowo, woj. pomorskie Figura z połowy w. XV, koronowana 4 IX 1966 r. 73. LIMANOWSKA MATKA BOŻA BOLESNA Limanowa, woj. małopolskie Figura z końca w. XIV, koronowana dwukrotnie: 11 IX 1966 r. i 22 VI 1983 r. 74. MATKA BOŻA LEŚNIOWSKA Leśniów (Żarki), woj. śląskie Figura z końca w. XIV, koronowana 13 VIII 1967 r. 75. BOLESNA KRÓLOWA POLSKI Licheń, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVIII, koronowany 15 VIII 1967 r. 76. MATKA BOŻA ŁASKAWA Pieranie, woj. kujawsko-pomorskie Obraz z końca w. XVI, koronowany 3 IX 1967 r. 77. MATKA BOZA-PANI ZIEMI WARMIŃSKIEJ Gietrzwałd, woj. warmińsko-mazurskie Obraz z w. XVI, koronowany 10 IX 1967 r. 78. MATKA BOŻA NIEUSTAJĄCEJ POMOCY Toruń, woj. kujawsko-pomorskie Kopia obrazu z w. XVIII, koronowana 1 X 1967 r. 79. MATKA BOŻA ANIELSKA Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie Figura z początku w. XX, koronowana 19 V 1968 r 80. MATKA BOŻA W CUDY WIELMOŻNA Poznań, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVII, koronowany 29 VI 1968 r. 81. MATKA BOŻA ŚWIĘTOLIPSKA Święta Lipka, woj. warmińsko-mazurskie Obraz z w. XVII, koronowany 11 VIII 1968 r. 82. MATKA BOŻA ŚWIĘTORODZINNA Studzianna, woj. łódzkie Obraz z w. XVII, koronowany 18 VIII 1968 r. 83. MATKA BOŻA ŁASKAWA Tursko, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVIII, koronowany 1 IX 1968 r. 84. MATKA BOŻA MIŁOSIERDZIA Piekoszów, woj. świętokrzyskie Obraz z w. XVII/XVIII, koronowany 8 IX 1968 r. 85. KRÓLOWA POMORZA Piaseczno, woj. pomorskie Figura z drugiej polowy w. XIV, koronowana 8 IX 1968 r. 86. MATKA BOŻA RÓŻAŃCOWA Poznań, woj. wielkopolskie Obraz z w. XV, koronowany 12 X 1968 r. 87. MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA Z KOŚCIOŁA MARIACKIEGO Kraków, woj. małopolskie Obraz z w. XVII, koronowany 15 XII 1968 r. 88. MATKA BOŻA DĄBROWIECKA Dąbrówka Kościelna, woj. wielkopolskie Współczesna kopia obrazu z w. XVI (?), koronowana 15 VI 1969 r. 89. MATKA BOŻA LIPSKA Lubawa, woj. warmińsko-mazurskie Figura z w. XVI (?), koronowana 2 VII 1969 r. 90. MYŚLENICKA PANI Myślenice, woj. małopolskie Obraz z w. XVI, koronowany 24 VIII 1969 r. 91. MATKA POCIESZENIA Golina, woj. wielkopolskie Obraz z drugiej połowy w. XVII, koronowany 23 VIII 1970 r. 92. KRÓLOWA MAZOWSZA - ZWYCIĘSKA MATKA POCIESZENIA Czerwińsk, woj. mazowieckie Obraz z początku w. XVII, koronowany 6 IX 1970 r. 93. SZAMOTULSKA PANI - POCIESZYCIELA STRAPIONYCH Szamotuły, woj. wielkopolskie Obraz z pierwszej połowy w. XVII, koronowany 20 IX 1970 r. 94. POCIESZYCIELKA I PANI ZIEMI WIELUŃSKIEJ Wieluń, woj. łódzkie Obraz z w. XVII, koronowany 5 IX 1971 r. 95. MATKA MIŁOŚCIWA Lutynia, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVII (?), koronowany 13 VIII 1972 r. 96. MATKA BOŻA SMARDZOWICKA Smardzowice, woj. małopolskie Obraz z w. XV, koronowany 27 VIII 1972 r. 97. PANI RYWAŁDU - MATKA CYGANÓW Rywałd Królewski, woj. kujawsko-pomorskie Figura z końca w. XIV, koronowana 3 IX 1972 r. 98. MATKA BOŻA ŁASKAWA - PATRONKA STOLICY Warszawa, woj. mazowieckie Obraz z w. XVII, koronowany 7 X 1973 r. 99. KRÓLOWA RÓŻAŃCA ŚWIĘTEGO Wysokie Koło, woj. mazowieckie Obraz z początku w. XVII, koronowany 18 VIII 1974 r. 100. MATKA BOŻA POCIESZENIA Kawnice, woj. wielkopolskie Obraz z w. XVI (?), koronowany 1 IX 1974 r. 101. MATKA BOŻA POCIESZENIA Z JODŁÓWKI Jodłówka, woj. podkarpackie Obraz z polowy w. XVII, koronowany 31 VIII 1975 r. 102. PANI ZIEMI GRÓJECKIEJ I POCIESZYCIELKA STRAPIONYCH Lewiczyn, woj. mazowieckie Obraz z w. XVII, koronowany 10 VIII 1975 r. 103. MATKA BOŻA SEJNEŃSKA Sejny, woj. podlaskie Figura z w. XIV/XV, koronowana 7 IX 1975 r. 104. MATKA BOŻA GŁOGOWIECKA - PATRONKA ZIEMI KUTNOWSKIEJ Głogowiec, woj. łódzkie Obraz z w. XVIII, koronowany 14 IX 1975 r. 105. MATKA BOŻA BOLESNA Obory, woj. kujawsko-pomorskie Figura z w. XIV/XV, koronowana 18 VII 1976 r. 106. MATKA BOŻA POCIESZENIA Biechowo, woj. wielkopolskie Obraz z w. XV, koronowany 12 IX 1976 r. 107. MATKA POCIESZENIA PANI ZIEMI RADOMSKIEJ Blotnica, woj. mazowieckie Obraz z w. XVI, koronowany 21 VIII 1977 r. 108. NIEPOKALANA PRZEWODNICZKA Z PRZASNYSZA Przasnysz, woj. mazowieckie Obraz z początku w. XVII, koronowany 18 IX 1977 r. 109. MATKA BOŻA KĘBELSKA Wąwolnica, woj. lubelskie Figura z pierwszej polowy w. XV, koronowana 10 IX 1978 r. 110. MATKA BOŻA MAKOWSKA Maków Podhalański, woj. małopolskie Obraz z końca w. XVI, koronowany 10 VI 1979 r. 111. BOLESNA MADONNA Osieczna, woj. wielkopolskie Obraz z połowy w. XVII, koronowany 5 VIII 1979 r. 112. MATKA BOŻA TULECKA Tulce, woj. wielkopolskie Figura z w. XV/XVI, koronowana 2 IX 1979 r. 113. UŚMIECHNIĘTA MATKA BOŻA Pszów, woj. śląskie Obraz z w. XVIII, koronowany 9 IX 1979 r 114. WAMBIERZYCKA KRÓLOWA RODZIN Wambierzyce, woj. dolnośląskie Figura z końca w. XIV, koronowana 17 VIII 1980 r. 115. WNIEBOWZIĘTA PIĘKNA MADONNA W LIPINKACH Lipinki, woj. małopolskie Kopia figury z w. XIII, koronowana 17 VIII 1980 r. 116. MATKA BOŻA HODYSZEWSKA - KRÓLOWA PODLASIA Hodyszewo, woj. podlaskie Obraz z w. XVII, koronowany 31 VIII 1980 r. 117. RÓŻANOSTOCKA WSPOMOŻYCIELKA Różanystok, woj. podlaskie Współczesna kopia obrazu z w. XVII, koronowana 28 VI 1981 r. 118. MARYJA - PATRONKA ŻOŁNIERZY WRZEŚNIA Wola Gułowska, woj. lubelskie Obraz z w. XV, koronowany 5 IX 1982 r. 119. MATKA BOŻA OPIEKUNICA GÓRNIKÓW I HUTNIKÓW Płoki, woj. małopolskie Obraz z polowy w. XV, koronowany 8 IX 1982 r. 120. MATKA BOŻA ZIELENICICA Zielenice, woj. małopolskie Obraz z pierwszej połowy w. XVII, koronowany 19 VI 1983 r. 121. ZWYCIĘSKA MATKA BOŻA BRDOWSKA Brdów, woj. wielkopolskie Obraz z polowy w. XV, koronowany 19 VI 1983 r. 122. MATKA BOŻA KRÓLOWA POKOJU Stoczek Warmiński, woj. warmińsko-mazurskie Obraz z w. XVII, koronowany 15 VI 1983 r. 123. MATKA BOŻA ŚNIEŻNA Międzygórze, woj. dolnośląskie Figura z w. XVIII, koronowana 21 VI 1983 r. 124. MATKA BOŻA OPOLSKA Opole, woj. opolskie Obraz z w. XV, koronowany 21 VI 1983 r. 125. MATKA BOŻA KSIENI S1ERPECKA Sierpc, woj. mazowieckie Rzeźba z w. XV, koronowana 21 VIII 1983 r. 126. DOBROTLIWA MATKA BOŻA, PATRONKA ZIEMI SZCZYRZYCKIEJ Szczyrzyc, woj. małopolskie Obraz z w. XVII, koronowany 19 VIII 1984 r. 127. WNIEBOWZIĘTA MATKA BOŻA PŁONKOWSKA - KRÓLOWA MŁODZIEŻY Płonka Kościelna, woj. mazowieckie Obraz z w. XVII, koronowany 30 VI 1985 r. 128. KRYPNIAŃSKA MATKA POCIESZENIA Krypno, woj. podlaskie Obraz z w. XVI, koronowany 8 IX 1985 r. 129. ŁASKAWA - RÓŻAŃCOWA MATKA BOŻA JANOWSKA Janów Lubelski, woj. lubelskie Obraz z w. XVII, koronowany 8 IX 1985 r. 130. MATKA BOŻA ŁOPATYNSKA – MATKA POCIESZENIA I WYGNAŃCÓW Wójcice (Łopatyn), woj. opolskie Obraz z w. XVIII, koronowany 10 VIII 1986 r. 131. MATKA BOŻA - PANI KUJAW Ostrowąs, woj. kujawsko-pomorskie Obraz z drugiej połowy w. XVI, koronowany 24 VIII 1986 r. 132. MATKA BOŻA KAZIMIERSKA Kazimierz Dolny, woj. lubelskie Obraz z początku w. XVII, koronowany 31 VIII 1986 r. 133. MATKA BOŻA FATIMSKA Szczecin, woj. zachodniopomorskie Figura z końca w. XX, koronowana 11 VI 1987 r. 134. MATKA BOŻA TRĄBKOWSKA Trąbki Wielkie, woj. pomorskie Obraz z drugiej potowy w. XVII, koronowany 12 VI 1987 r. 135. MATKA BOŻA OSTROŻAŃSKA Ostrożany, woj. podlaskie Obraz z w. XVII, koronowany 5 VII 1987 r. 136. MATKA BOŻA FATIMSKA Zakopane - Krzeptówki, woj. małopolskie Figura z drugiej połowy w. XX, koronowana 21 XI 1987 r. 137. MATKA BOŻA PŁACZĄCA Lublin, woj. lubelskie Obraz z pierwszej połowy w. XX, koronowany 26 VII 1988 r. 138. MATKA BOŻA SZKAPLERZNA Czerna, woj. małopolskie Obraz z polowy w. XVIII, koronowany 17 VII 1988 r. 139. BOLESNA MATKA BOŻA SKRZATUSKA Skrzatusz, woj. wielkopolskie Figura z pierwszej polowy w. XV, koronowana 18 IX 1988 r. 140. ROKITNIAŃSKA MATKA BOŻA CIERPLIWIE SŁUCHAJĄCA Rokitno, woj. lubuskie Obraz z początku w. XVI, koronowany 18 VI 1989 r. 141. PANNA ŁYSIECKA - MATKA BOŻA ORMIAŃSKA Gliwice (Łysieć), woj. śląskie Obraz z końca w. XVI, koronowany 3 IX 1989 r. 142. MATKA BOŻA ZWYCIĘSKA Z MARIAMPOLA Wrocław (Mariampol), woj. dolnośląskie Obraz z drugiej polowy w. XVII, koronowany 10 IX 1989 r. 143. MATKA BOŻA POCIESZENIA Włodawa - Orchówek, woj. lubelskie Obraz z w. XVI, koronowany 2 IX 1990 r. 144. MATKA BOŻA NIEPOKALANIE POCZĘTA Łukawiec (Tartaków), woj. podkarpackie Obraz z początku w. XVII, koronowany 3 VI 1991 r. 145. MATKA BOŻA ŁASKAWA KIELECKA Kielce, woj. świętokrzyskie Obraz z przełomu w. XVI i XVII, koronowany 3 VI 1991 r. 146. MATKA BOŻA ŁOMŻYŃSKA Łomża, woj. podlaskie Obraz z w. XVI, koronowany i VI 1991 r. 147. MATKA BOŻA FATIMSKA Ełk, woj. warmińsko-mazurskie Figura z drugiej połowy w. XX, koronowana 6 VI 1991 r. 148. MATKA BOŻA NIEUSTAJĄCEJ POMOCY Niedźwiady (Lwów), woj. wielkopolskie Obraz z połowy w. XIX, koronowany 7 VI 1991 r. 149. MATKA BOŻA FATIMSKA Wadowice, woj. małopolskie Figura z drugiej połowy w. XX, koronowana 14 VIII 1991 r. 150. MATKA BOŻA BOLESNA Radomyśl n. Sanem, woj. podkarpackie Obraz z w. XV, koronowany 15 IX 1991 r. 151. MATKA BOŻA MIROWSKA Pińczów, woj. świętokrzyskie Obraz z pierwszej polowy w. XVII, koronowany 14 VI 1992 r. 152. NASZA PANI NOWOHUCKA - FATIMSKA Kraków - Bieńczyce, woj. małopolskie Figura z drugiej polowy w. XX. koronowana 13 IX 1992 r. 153. MATKA BOŻA POCIESZENIA Pasierbice, woj. małopolskie Obraz z początku w. XIX, koronowany 29 VIII 1993 r. 154. BOLESNA PANI HAŁCNOWSKA Bielsko-Biala - Halenów, woj. śląskie Figura z polowy w. XX, koronowana 26 IX 1993 r. 155. MATKA BOŻA NIEUSTAJĄCEJ POMOCY Kraków — Podgórze, woj. małopolskie Obraz, z początku w. XX, koronowany 26 VI 1994 r. 156. MATKA BOŻA SZKAPLERZNA Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie Obraz z. polowy w. XVII, koronowany 17 VII 1994 r. 157. MATKA BOŻA ŁASKAWA - KRÓLOWA RODZIN Wrocław, woj. dolnośląskie Obraz z przełomu w. XIX i XX, koronowany 11 IX 1994 r. 158. MATKA BOŻA ŁASKA WA - KSIĘŻNA PANI WIELICZKI Wieliczka, woj. małopolskie Obraz sprzed w. XVI, koronowany 4 VI 1996 r. 159. MATKA MIŁOSIERDZIA Białystok, woj. podlaskie Obraz z pierwszej polowy w. XX, koronowany 5 VI 1995 r. 160. MATKA BOŻA STUDZIENICZNA Studzieniczna, woj. podlaskie Obraz z w. XVIII, koronowany 17 IX 1995 r. 161. MATKA BOŻA WSPOMOŻYCIELKA WIERNYCH Twardogóra, woj. dolnośląskie Figura z polowy w. XX, koronowana 24 IX 1995 r. 162. MATKA BOŻA „MIŁOSERDIA DWERI" Jarosław, woj. podkarpackie Obraz z początku w. XVII, koronowany 25 VIII 1996 r. 163. MATKA BOŻA MRZYGŁODZKA WNIEBOWZIĘTA KRÓLOWA RÓŻAŃCA ŚWIĘTEGO Mrzygłód, woj. śląskie Obraz z początku w. XIX, koronowany 25 VIII 1996 r. 164. MATKA BOŻA PŁACZĄCA - „POJEDNAWCZYNI GRZESZNIKÓW" Dębowiec, woj. podkarpackie Figura z połowy w. XX, koronowana 15 IX 1996 r.
W nawiasach podano nazwy miejscowości, gdzie wcześniej znajdowały się obrazy.
|
)
)
)
)
)
